Жардамга муктаждар жаныбызда

Жардамга муктаж болгон үй-бүлө.

Кундуз Дүйшөбаева 1986-жылы Нылды айлында туулган. Бир кезде беш туугандын кенжеси, ата-энесинин эрке кызы болгон Кундуз орто мектепти аяктаган соң шарт жоктугуна байланыштуу эч бир окуу жайга тапшыра алган эмес.  20 жашында Покровкалык Тимур аттуу өзүнөн беш жаш улуу жигитке баш кошуп, 4 уулдуу болушкан.

Жетим, бир туугандарыда жок Тимур менен жашоонун өйдө төмөнүнө чыдап, Казакстандын Ак-Төбө, Кызыл Орда облустарында иштешкен. Бирок, күнүмдүк тамак-ашы, кийим-кечектеринен тышкары жарытылуу киреше таба алышпаган жубайлар кайрадан Покровкага келишет.

Тимур ар кандай жумуштарга жалданып иштеп, Кундуз балдарын багып үй тиричилиги менен алпурушуп, айтор  турмуш өз нугу менен айлана берди. Жан багуунун айласы аргасын кетирген жубайлар балдарын алышып Талас шаарына көчүп келишет. Айылда жумуш жок шаардан иш табылабы деген үмүт менен келген жубайларга  Таластан деле ылайыктуу иш чыкпай, Тимур ар кимге жалданып иштеп калат.

  • Төртүнчү балам төрөлүп, катуу илдетке чалдыгып кыйналып турганымда Тимур бизди таштап башка аялдын үйүнө кирип кетти. Башка түшсө баарына көнөт экенсиң, 2016-жылы  февралдын 22синде Покровкага балдарымды алып көчүп кеттим. Айыл өкмөткө кайрылдым, алар мени ар кандай гумжардамдарга жазып жардам беришти. Катуу ооруй баштадым, айыл  өкмөтү сүйлөшүп, Покровканын ооруканасына  жатсам мага “миниунсульт” деген диогноз коюшкан.Акчанын жоктугунан  доктур жазып берген дарыларды да ала алган жокмун.Бир капталым иштебей, башым катуу ооруп,  Бишкекке больницага барайын десем акчам жок аябай кыйналдым

2017-жылы Бишкекке барып доктурга көрүнсөм  “Тез арада операция кылыш керек” дешти. Ошентип акча жоктун азабынан 2018-жылы 9-январда гана  операцияга бардым. Ооруканада бир ай жаттым. Ооруканадан чыккандан кийин мырдагыга караганда кыйла жакшымын. Бирок, оор жумушка жарабайм, күн ысыкка чыдай албайм. Өкмөттөн майыптыгыма байланыштуу  жөлөк пул чегерип беришкен. Жолдошум алимент төлөбөйт, “Эгер алимент алсаң анда  балдарыңа пособие албайсың” дешкенинен алиментти төлөбөй убара кылат го деп, сотко деле кайрылган жокмун. Сот аркылуу мыйзамдуу ажырашканбыз. Бул көйгөйдү айтып шартым жок болгондуктан эч кимге деле кайрыла алган жокмун.

  • Мындай оор илдетке чалдыкканыңа эмне себеп болду?

Доктурлар “удар алгандан улам  кара кушка байланышкан желкедеги сөөк омурткасы сынып кеткен” дешти. Убагында билбей жүрө берипмин. Жолдошум көтөрүп жерге чаап эле сабай берчү. Ошонун кесепетинен улам ушундай оор дартка чалдыккан экенмин.Операция болгондон кийин 2018-жылы Таластагы чоң ооруканага 10 күн жатып дарылангам. Быйыл деле келип дарылансам дейм, бирок, айланып келип баары акчага такалат экен. Акчабыз аз болгондуктан бирине тартсам экинчисине жетпейт.

  • Азыр эми жашооң кандай?
  • Учурда Покровка айлындагы Керим аке көчөсүнүн чет жагындагы эски кырманда жашайм. Эки бөлмөлүү эски үйдө төрт балам менен жашоо оор. Өзүм иштей албайм. Балдарыма пособие, өзүмө майыптыгыма байланыштуу пособие алып, ошону менен жан сактайбыз. Кудайга шүгүр, “элдүү түлкү ачка өлбөйт” дегендей жергиликтүү эл, мени тааанып билгендер  жардам беришип, эски кийим-кечек, ун, май, чай тамак-аш алып келип берип турушат. Алардын баарына аябай ыраазымын.
  • Айыл- өкмөт, акимчилик тараптан жардам ала алдыңбы?
  • Кез-кезде гумжардамдарды берип турушат. Айыл өкмөттүн мага берген эң чоң жардамы 30 сотых участок берген. Шарт жок үй  салалбай жатам. Мага үй  салганга жардам беришсе деп кудайдан тилеп келем.
  • Каралашаар бир туугандарың барбы?
  • Агаларым өз турмуштары менен, алардын деле турак үйлөрү жок батирлеп жүрүшөт. 1982-жылкы Мундуз деген агам  оорукчалдыгына байланыштуу Бакай-Ата айлындагы  мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын интернатында   башпаанектеп турчу эле. Учурда оорусу катуулап, азыр менин колумда. Өз алдынча тура албай калды.

Балдарым тууралуу айтсам, улуу балам Айдар  быйыл 6-класска көчтү, экинчи уулум Адилет 3-класс, Ариет балам  быйыл 1-класска барды, кенже уулум Бакыт 3төн ашты. Балдарым кудайга шүгүр кол арага жарап, мага жардамчы болуп калышты.  Кундуз менен балдары, төшөктөн тура албай жаткан агасы Мундуз  жашап жаткан эски кырмандын эки бөлмөсү абдан суук экен. Отун жок болгондуктан мешке эски-уску кийимдерди жагып, үйдү жылытууга аракет кылып жаткан оорукчан келиндин абалы аянычтуу.

 

Даярдаган: Мира СЕЙДИКЕРИМОВА, Кундуз МЫРЗАЛИЕВА

Мамлеккеттик кепилдик программалар

Кыргыз Республикасынын ѳкмѳтүнѳ караштуу милдеттүү медициналык капсыздандыруу фондунун Талас аймактык башкармалыгынын башкы адиси Эришалиев Малик Муктарович  мамлеккетттик кепилдик  программалар боюнча  маалымат менен кайрылды.

«Кыргыз  Руспубликасында  калктын  саламат сактоодо биз мамлекеттик кепилдик программанын  негизинде иштейбиз. Бул мамлекеттик кепилдик  программанын  ичинде  биздин  жарандар бир топ жеңилдиктен пайдаланашат. Алар  биринчи  кезекте  пенсионерлер. Пенсионерлердин бардык  калың  катмары, жаны  тѳрѳлгѳн  ымыркайлардан баштап 18  жашка чейинки  улан- кыздар, булар дагы камсыздандырган  жаран болуп эсептелишет. Андан  кийин бюджеттик сферада  иштегендер, бул мугалимдер, медиктер  жана  бюджеттик  мекемелерде иштеп жаткан жарандардын  айлыгынан  социалдык фондго кѳтѳрүлүп жатса, алар дагы камсыздарылган болуп эсептелет. Андан  кийин  айыл жеринде жашагандардын  фермердик чарбалардын  мүчѳлѳрү эгерде  социалдык фондго  тѳлѳмүн  тѳлѳп турушса аларда  камсыздырылган жаран болуп эсептелишет. Камсыздарылган  жарандар

Кыргыз Республикасынын аймагында бир топ жеңилдиктерден пайдаланышат. Бул  биринчи  кезекте: эгерде  амбулатордук деңгээлде  дарылатурган болушса  жеңилдетилген рецепт менен дары- дармек  алганга укукту. Ар бир  жарандын ооруп калган мезгилде  үй- булѳлүк дарыгер дары- дармек атайын рецепт  менен жазып бергенден кийин. Ошол рецепттин негизинде биздин Талас облусунда 22 аптека биз менен келишим түзүп иштейт.Ошол аптекалардын биринен рецепт менен жеңилдетилген дары-дармектерди алалганга укуктуу. Андан тышкары дагы ооруканага жатып калганда камсыздырылган жарандар кошумча тѳлѳмдү тѳлѳгѳндѳ азыраак тѳлѳшѳт. Мисалы,70-тен ашкан пенсионерлер кошумча тѳлѳм тѳлѳшпѳйт.Ал эми 70 жашка чейинки пенсионерлер эгерде терапия бѳлүмүнѳ жатса 330 сом, хирургия бѳлүмүнѳ жатса операция болуп калышса 430 сом тѳлѳйт. Ал эми бюджеттик сферада иштегендерге: терапия бѳлүмүнѳ жатса- 840 сом, хирургия бѳлүмүңѳ жатса операция болуп калышса – 1090 сом тѳлѳшѳт. Ушундай женилдиктерден  биздин облусунун калкы байланышса болот.Кошумча суроолор болсо бизде  113 ишеним телефон аркылуу кошумча маалыматтарды алганга болот. Андан кийин  мамлекеттик кепилдик программанын алкагында бизде кош бойлуу аялдарга  дагы бир топ женилдиктер каралган. Мисалы, аларга полистер акысыз берилет.Акысыз алынган полистин негизинде кан астылукка жана башка оорулар болсо алар дагы женилдетилген рецепт менен алалышат»,- деп белгилеп кетти.

 

Даярдады: Кундуз Мырзалиева